Lekcja 19

Temat:  Ziarnista budowa materii i historyczny rozwój pojęcia atomu.

DOŚWIADCZENIA:

Doświadczenie 24. Obserwowanie zjawiska dyfuzji

punktor

Cel doświadczenia: poznanie zjawiska dyfuzji

punktor

Problem badawczy:

Co się stanie po dodaniu do wody kropli atramentu?

O czym świadczą zmiany w zlewce z wodą po dodaniu niej kryształów manganianu (VII) potasu?

punktor

Odczynniki: manganian (VII) potasu, woda, atrament

punktor

Szkło i sprzęt laboratoryjny: zlewki, pipeta, bagietka

punktor

Przebieg doświadczenia:

Do jednej zlewki z wodą wrzucamy kilka kryształów manganianu (VII) potasu i obserwujemy zachodzące zmiany.

Do drugiej zlewki z wodą wkraplamy jedną kroplę atramentu.

punktor

Obserwacje:

Kryształy manganianu(VII) potasu rozpuszczają się (widzimy fioletowe smugi) i stopniowo zabarwiają wodę.

Kropla atramentu stopniowo rozprzestrzenia się w wodzie i zabarwia ją.

punktor

Wniosek: Zaszło zjawisko dyfuzji. Cząsteczki manganianu (VII) potasu i wody oraz atramentu i wody samorzutnie się wymieszały.

Zadania

Zadanie 1

Wyjaśni, na czym polega zjawisko dyfuzji i podaj 3 przykłady dyfuzji w ciałach o różnych stanach skupienia.

Zadanie 2

Rysunki przedstawiają modele wewnętrznej budowy substancji. Uzupełnij schematy, wpisując w odpowiednie miejsca podane pojęcia:

krzepnięcie, parowanie, sublimacja, resublimacja, stan gazowy, topnienie, skraplanie, stan ciekły, stan stały.

Zadanie 3

Uzupełnij zdania:

Dyfuzja polega na ............ przemieszczaniu się ............ jednej substancji między ............ drugiej substancji.

Najszybciej dyfuzja zachodzi ............, a najwolniej w ............. Spowodowane to jest różnymi ............ między cząstkami. Materia ma budowę ............. Dowodem na to jest zjawisko .............

Zadanie 4

Zaznacz przykłady które potwierdzają zachodzenie procesu dyfuzji.

a) Unoszący się zapach smażonej ryby

b) Otrzymywanie tlenu z manganianu (VIII) potasu

c) Reakcja chemiczna magnezu z kwasem solnym

d) Spalanie magnezu

e) Mieszanie kaszy z ryżem

Zadanie 5

Przeczytaj zdania i  wpisz literę P przy prawdziwych lub literę F przy fałszywych. W zdaniach fałszywych przekreśl błędne sformułowania i popraw je.

............ Pojęcie atomu jako najmniejszej cząstki pojawiło się w XX wieku.

............ Teorię atomistyczno-cząsteczkowej budowy materii opracował w 1800 roku John Dalton.

............ Materia zbudowana jest z atomów i cząsteczek.

............ Cechą materii jest jej ciągła budowa.

............ Atom jest najmniejszą częścią pierwiastka chemicznego, która zachowuje wszystkie jego właściwości.

............ Atomy togo samogo pierwiastka łączą się, tworząc cząsteczki związku chemicznego.

............ Atomy mogą łączyć się ze sobą, tworząc cząsteczki.

............ Atomy wszystkiah pierwiastków chemicznych mają jednakowe masy i rozmiary.

Zadanie 6

Zaprojektuj doświadczenie pozwalające zaobserwować zjawisko dyfuzji zachodzące między cieczą a substancją stałą. Napisz instrukcję, narysuj schemat, podaj bbserwacje i sformułuj wnioski.

Zadanie 7

Uzupełnij zdania:

a) Atomy można przedstawić graficznie jako .............

b) Atomy tego samego pierwiastka są ............ pod względem masy i rozmiarów.

c) Atomy mogą łączyć się ze sobą, tworząc .............

d) Związek chemiczny jest .............

e) Zbiór takich samych atomów to .............

f) Polon i rad odkryła ............

Zadanie 8

Uzupełnij zdania:

Promieniotwórczość naturalna jest to zjawisko samorzutnego ............ atomów połączone z emisją promieniowania α, β i φ. Jądra helu, czyli cząstki o ładunku dodatnim i masie równej 4 u, to inaczej ............. Elektrony, czyli ............, zostały odkryte przez J. J. Thomsona. Promienie ............ to krótkofalowe promieniowanie elektromagnetyczne.