Lekcja 16

Temat: Reakcje syntezy, analizy i wymiany.

DOŚWIADCZENIA:

22. Reakcja tlenku miedzi (II) z wodorem

(podręcznik Chemia Nowej Ery, cz. 1., s. 75)

Cel doświadczenia: poznanie właściwości redukujących wodoru

Problem badawczy: Jakie właściwości wykazuje wodór w reakcji z tlenkiem miedzi(II)?

Odczynniki: tlenek miedzi (II), wodór

Szkło i sprzęt laboratoryjny: probówka, statyw z łapą metalową, palnik gazowy, źródło wodoru

Przebieg doświadczenia: Do probówki, umieszczonej pod kątem w łapie statywu, wsypujemy niewielką ilość tlenku miedzi (II), a następnie wprowadzamy do niej wodór. Ostrożnie ogrzewamy dno probówki i obserwujemy zachodzące zmiany.

Obserwacje: Na dnie probówki pojawia się brązowoczerwony osad, a na jej ściankach pojawiają się krople bezbarwnej cieczy.

Wniosek: Między tlenkiem miedzi (II) a wodorem zaszła reakcja chemiczna:

CuO + H2    Cu + H2O

Wodór zredukował tlenek miedzi (II) do miedzi, a sam utlenił się do tlenku wodoru.

23. Reakcja tlenku miedzi (II) z węglem

(podręcznik Chemia Nowej Ery, cz. 1., s. 76)

Cel doświadczenia: poznanie właściwości redukujących węgla

Problem badawczy: Na czym polega reakcja tlenku mie- dzi(II) z węglem?

Odczynniki: tlenek miedzi (II), węgiel, woda wapienna

Szkło i sprzęt laboratoryjny: probówka, korek z rurką odprowadzającą, zlewka, moździerz porcelanowy, statyw z łapą metalową, palnik gazowy

Przebieg doświadczenia: Niewielką ilość tlenku miedzi (II) ucieramy w moździerzu z taką samą ilością węgla. Mieszaninę wsypujemy do probówki i zamykamy korkiem z rurką odprowadzającą. Drugi koniec rurki umieszczamy w zlewce z wodą wapienną. Probówkę ogrzewamy. Obserwujemy przebieg reakcji chemicznej.

Obserwacje: W probówce powstaje brązowoczerwona substancja. Woda wapienna mętnieje.

Wniosek: W reakcji chemicznej powstał tlenek węgla (IV), który spowodował zmętnienie wody wapiennej.

Między tlenkiem miedzi (II) a węglem zaszła reakcja chemiczna:

2 CuO + C    2 Cu + CO2

Węgiel zredukował tlenek miedzi (II) do miedzi, a sam utlenił się do tlenku węgla (IV).

 

Zadania

Zadanie 1

Połącz pojęcia oznaczone cyframi z ich wyjaśnieniami oznaczonymi literami.

1. substraty

2. reakcja syntezy

3. reakcja analizy

4. produkty

5. tlenki

6. utlenianie

7. spalanie

8. reakcja wymiany

a. gwałtowne utlenianie zachodzące z wydzielaniem ciepła i światła

b. związki chemiczne tlenu z innymi pierwiastkami chemicznymi

c. reakcja chemiczna, w której z kilku substratów powstaje kilka produktów

d. substancje użyte w reakcji i ulęgające przemianom

e. łączenie się pierwiastków z tlenem

f. substancje powstające w wyniku reakcji chemicznych

g. składnik powietrza podtrzymujący spalanie

h. reakcja chemiczna, podczas której z jednego substratu powstaje kilka produktów

i. reakcja chemiczna, podczas której z kilku substratów powstaje jeden produkt

1............, 2............. 3............, 4............, 5............, 6............, 7............, 8............

Zadanie 2

Mając do dyspozycji pierwiastki chemiczne: siarkę, tlen, wodór i sod, napisz słownie przebieg sześciu reakcji chemicznych.

1.........................

2........................

3........................

4........................

5........................

6........................

Zadanie 3

Uzupełni słowne zapisy przebiegu reakcji i określ ich typ. Napisz substraty (S), produkty (P), pierwiastki (PCh) i związki chemiczne (ZCh).

a) Siarka +..........................  siarczek wapnia

Typ reakcji chemicznej:..............

S:...................... P:...............

PCh.....................ZCh:......................

b) tlenek miedzi (II) +...............  tlenek węgla (IV) +.............

Typ reakcji chemicznej:..................

S:......................P:....................

PCh....................ZCh:......................

c) chlorowodór  ............ + ............

Typ reakcji chemicznej: ............

S:............ P:............

PCh............ ZCh............

d) chlorek miedzi (II) + magnez  ............ + miedź

Typ reakcji chemicznej: ............

S:............ P:............

PCh:............ZCh:............

Zadanie 4

Na podstawie zapisu przebiegu reakcji chemicznej uzupełnij zdania.

tlenek srebra (I) + wodór    srebro + woda

Między tlenkiem srebra (I) a wodorem zaszła reakcja .............

Polega ona na tym, że wodór ''odebrał'' tlen od ............ i połączył się z nim, tworząc .............

Srebro z tlenku srebra (I) ''oddało'' tlen wodorowi i powstało ............. Utleniaczem w tej reakcji jest ............, gdyż ............. Reduktorem w tej reakcji jest ............, ponieważ .............

Zadanie 5

Połącz pojęcia oznaczone cyframi i ich wyjaśnieniami oznaczonymi literami

1 utlenianie

2 redukcja

3 utleniacz

4 reduktor

5 reakcja redoks

a - pierwiastek chemiczny, który się utlenia (przyłącza tlen)

b - proces, w którym następuje odłączenie tlenu od utleniacza

c - proces, w którym następuje przyłączenie tlenu do utleniacza

d - proces, w którym zachodzi jednocześnie utlenianie i redukcja

e - proces, w którym następuje przyłączenie tlenu do reduktora

f - pierwiastek chemiczny (w związku chemicznym), który się redukuje (oddaje tlen)

 

1...... 2....... 3....... 4...... 5......